فوم دوزینگ به عنوان یکی از شیوههای متداول تولید فوم آتشنشانی، در سالهای اخیر کاربرد گستردهای یافته است. در این سامانه، ورود جریان آب با دبیای در بازه ۵۰۰ تا ۱۰٬۰۰۰ لیتر در دقیقه، موجب به حرکت درآمدن موتور آبی با سرعتی حدود ۱۶۰۰ دور در دقیقه میگردد. انرژی حاصل از این چرخش از طریق شفت به پمپ پیستونی منتقل شده و فرآیند مکش فوم از مخزن را به دنبال دارد. خروجی این سامانه، ترکیبی یکنواخت از فوم و آب با نسبت مشخص خواهد بود. این فناوری، بیشتر در فضاهایی با خطر بالای اشتعال نظیر مخازن نگهداری سوخت به کار گرفته میشود.
این سامانه با بهرهگیری از نیروی محرکه آب موجود، از مصرف منابع جانبی بینیاز است. با توجه به قابلیت عملکرد پیوسته و بلندمدت، نیازی به تنظیمات پیچیده یا مخازن تحت فشار در آن وجود ندارد و در حین استفاده نیز افت فشار ناچیزی ایجاد میشود. راهاندازی این سیستم به سادگی صورت میپذیرد و شستوشوی آن پس از استفاده به آسانی انجام میگیرد. امکان بهرهگیری از انواع فومها و مواد خیسکننده (Wetting Agent) در این تجهیز فراهم شده است.
سامانه فوم دوزینگ، به واسطه نسبت اختلاط پایدار، تست عملکردی سریع، مقاومت قابلتوجه در برابر خوردگی و فرسایش، سازگاری با سیستمهای خودکار سیلابی (Deluge Valve)، سهولت در تعمیرات و نگهداری، و امکان جایگزینی راحت با سامانههای فوم موجود، به یکی از گزینههای مؤثر و کارآمد در عرصه اطفای حریق تبدیل شده است.
در این فناوری، هیچگونه تغییر در فشار یا جریان آب در لولههای اصلی، تأثیری بر نسبت ترکیب مواد ایجاد نمیکند. به بیان دقیقتر، نسبت ترکیب بهصورت یکنواخت و بدون نوسان حفظ میشود. این سامانه به آسانی امکان بهرهبرداری از انواع فومهای گوناگون نظیر AFFF-R، AFFF، MBS و FFFP را فراهم میسازد. برخلاف سامانههای الکترونیکی که در شرایط دبی پایین یا بالا دچار اختلال میشوند، فوم دوزینگ با دقت بالایی نسبتهای اختلاط را تنظیم مینماید. این عملکرد از طریق سازوکاری انجام میگیرد که به محض تغییر فشار آب، سیستم بهسرعت واکنش نشان داده و میزان ماده فومزا را به طور خودکار تصحیح میکند.
سامانه فوم دوزینگ
این سیستم با بهرهگیری از موتوری ساختهشده از آلومینیوم، پمپی ترکیبشده از استیل و برنز، و لولههای استیلی، عملکردی بهینه و قابلاعتماد در اختیار کاربران قرار میدهد. ورودی و خروجی آن به وسیله فلنج ۴ اینچی با استاندارد ANSI B16.5 Class 150# تجهیز شدهاند. این سامانه قادر است در دبی حداقل ۵۰۰ لیتر در دقیقه (با غلظت ۳ درصد) و حداکثر تا ۱۰٬۰۰۰ لیتر در دقیقه فعالیت کند، و در محدوده فشاری بین ۴ تا ۱۲ بار به کار ادامه دهد.
اجزای اصلی این تجهیز شامل کابینتی از فولاد کربنی با ضخامت ۱.۵ میلیمتر، شاسی مقاوم، پایههای نگهدارنده، و فیلترهایی جهت جلوگیری از ورود ناخالصیها به سیستم است. فرآیند ساخت این سیستم توسط مجموعه «بارانا تجهیز هوشمند» انجام شده و تمامی مراحل طراحی و تولید آن بر اساس استانداردهای کیفی معتبر صورت میگیرد.
دوره گارانتی این محصول، ۱۸ ماه پس از تحویل کالا و ۱۲ ماه اضافه پس از نصب را در بر میگیرد. زمان تحویل آن نیز حدود ۸ تا ۱۰ هفته پس از پرداخت نهایی تعیین شده است.
برای بهرهبرداری بلندمدت از سیستم فوم دوزینگ، توصیه میشود که متریال بهکاررفته در ساخت تجهیزات بهگونهای انتخاب گردد که در برابر خوردگی از پایداری مناسبی برخوردار باشند و در بازه زمانی طولانی، عملکرد مطلوب خود را حفظ کنند. به همین منظور، بدنه توربین آبی معمولاً از آلومینیوم ساخته میشود تا افزون بر مقاومت در برابر رطوبت و آب، از وزن کمتری نیز برخوردار باشد.
در شرایطی که منبع تأمین آب، آب شور باشد، استفاده از آلومینیوم آنودایزشده، آلیاژهای برنزی یا نیکل-آلومینیوم-برنز برای ساخت بدنه موتور آبی گزینهای مناسبتر خواهد بود. همچنین، پمپ فوم از آلیاژهای برنز تولید میگردد تا در برابر تماس مستمر با فوم، مقاومت طولانیمدتی داشته و به تدریج دچار خوردگی نگردد.
جنس شیرآلات و لولههای اتصالدهنده در این سامانه نیز غالباً از استنلس استیل انتخاب میشود؛ چرا که علاوه بر مقاومت شیمیایی بالا در برابر فوم، از انتقال ناخالصی به ترکیب محلول جلوگیری کرده و موجب حفظ کیفیت فوم در زمان استفاده میگردد.
سامانه فوم دوزینگ ثابت، بهطور معمول در یک مکان مشخص مستقر میگردد و پس از نصب، قابلیت انتقال به محل دیگر را نخواهد داشت. در مقابل، نمونههای قابل حمل این سیستم بهگونهای طراحی شدهاند که تمام تجهیزات بر روی یک شاسی متحرک قرار داده میشوند تا در زمان بروز آتشسوزی، بتوان آن را بهراحتی به محل حادثه منتقل نمود. این دسته از تجهیزات با ابعاد جمعوجور و وزن سبک تولید میشوند تا امکان جایگیری آسان در خودروهای آتشنشانی فراهم شود.
شایان ذکر است که از نظر فرآیند عملکرد، تفاوتی میان نوع ثابت و قابل حمل این سیستمها وجود ندارد و هر دو بر پایه مکانیزم یکسانی عمل مینمایند. با این حال، سیستمهای پرتابل معمولاً تا حداکثر ظرفیت ۱۲۰۰ لیتر در دقیقه قابلیت بهرهبرداری دارند، و در شرایطی که نیاز به ظرفیت بالاتری احساس شود، استفاده از نمونه ثابت فوم دوزینگ الزامی خواهد بود.
سیستم فوم دوزینگ (Foam Dosing System) بهدلیل تطبیقپذیری بالا و گستره وسیع کاربردها، در بسیاری از صنایع مختلف به کار گرفته میشود. از جمله مهمترین موارد استفاده از این سیستم میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
مهار آتشسوزی: با اعمال فوم بر سطح مورد نظر، احتمال وقوع یا گسترش حریق بهطور قابل توجهی کاهش پیدا میکند.
عایقسازی حرارتی و صوتی: فوم بهعنوان یک ماده مؤثر در کاهش انتقال حرارت و صدا در سازهها و تجهیزات صنعتی به کار گرفته میشود.
ایجاد جریان سطحی در فرآیندها: در فرآیندهایی مانند تصفیه آب و فاضلاب، فوم به شکل مؤثری باعث تشکیل لایه سطحی میشود که به تمیزسازی سطوح کمک مینماید.
کاربرد در صنعت خودروسازی: در فرآیند ساخت خودرو، فوم در بخشهایی مانند بدنه، دربها و کابین داخلی بهمنظور کاهش انتقال حرارت و صدا مورد بهرهبرداری قرار میگیرد.
استفاده در صنایع نفت و گاز: این سیستم در واحدهای نفت و گاز هم برای اطفای حریق و هم برای عایقکاری تجهیزات و خطوط لوله بهکار گرفته میشود.
کاربرد در صنایع شیمیایی: فوم در این صنایع بهعنوان یک راهحل مؤثر برای عایقسازی حرارتی و صوتی، نقش مهمی ایفا میکند.
کاربرد در صنایع الکترونیک: در تجهیزات الکترونیکی و کابینتهای صنعتی، فوم نقش عایق را ایفا کرده و از انتقال گرما و صدا جلوگیری میکند.
سیستم فوم دوزینگ (Foam Dosing System) در مقایسه با سایر روشها، مزیتهای قابلتوجهی را برای صنایع مختلف به همراه دارد که از جمله مهمترین آنها، کاهش چشمگیر هزینههای عملیاتی است. این سیستم با فراهمسازی امکان تنظیم دقیق و خودکار میزان تزریق فوم، باعث کاهش در مصرف مواد و در نتیجه صرفهجویی در منابع میگردد. همچنین، عملکرد دقیق این سامانه موجب ارتقاء کیفیت فرآیندهای تولیدی میشود.
از دیگر امتیازهای قابل توجه این فناوری، میتوان به کاهش نیاز به عملیات نگهداری و تعمیرات اشاره داشت. طراحی ساده و مؤثر آن، همراه با تعداد محدود قطعات، باعث میشود که نصب و جابجایی آن با سهولت انجام پذیرد.
علاوه بر مزایای اقتصادی، استفاده از این سیستم به بهبود شرایط زیستمحیطی نیز منجر میشود. بهواسطه مصرف کمتر فوم، فشار کمتری بر منابع طبیعی وارد میگردد و در نتیجه از میزان آلودگی محیطی کاسته میشود. این ویژگیها، سیستم فوم دوزینگ را به گزینهای مقرونبهصرفه، کاربردی و دوستدار محیط زیست در صنایع گوناگون تبدیل کرده است.
